ဘယ်လိုလေ့လာရမလဲဆိုတာ လေ့လာကြရအောင် (Learning How to Learn)

နိဒါန်း။ ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ လေ့လာရေး ခရီး

အမှန်အတိုင်းပြောရရင် ကျွန်တော်လည်း ငယ်ငယ်တုန်းက စာတော်တယ်လို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ စာကျက်ရင်လည်း မမှတ်မိတာတွေ၊ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်း ကျက်ရတာတွေ၊ အချိန်ကုန်တာပဲ အဖတ်တင်ပြီး ဘာမှမသိလိုက်ရတာတွေ အများကြီးပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်ကြတော့ ကျွန်တော်တစ်ခု သဘောပေါက်လာတယ်။ "ဘာကိုလေ့လာရမလဲ" ဆိုတာထက် "ဘယ်လိုလေ့လာရမလဲ" ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးတယ်ဆိုတာကိုပါ။ ဒါကို "Learning How to Learn" လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ သင်ယူလေ့လာတာ ပိုထိရောက်မြန်ဆန်စေမယ့် Framework တွေ၊ Techniques တွေကို ပြောပြပေးသွားမှာပါ။

ဘာလို့ "Learning How to Learn" က အရေးကြီးတာလဲ။

ဒီနေ့ခေတ်က အရာရာ မြန်ဆန်လွန်းတဲ့ခေတ်ပါ။ နည်းပညာတွေကလည်း ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ အမြဲတမ်း အသစ်တွေ လေ့လာနေဖို့ လိုပါတယ်။ သင်ယူတတ်မြောက်မှု (Learning Agility) က တကယ်အရေးပါတဲ့ Skill တစ်ခုဖြစ်လာပါပြီ။ ဒါမှ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Career မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Personal Life မှာပဲဖြစ်ဖြစ် တိုးတက်မှုတွေ ရလာမှာပါ။

ကျွန်တော်သုံးခဲ့တဲ့ Learning Framework တွေ

ကျွန်တော် လေ့လာတဲ့အခါမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ Framework တွေထဲက တကယ်ထိရောက်တယ်လို့ထင်တဲ့ သုံးခုကို ပြောပြပါမယ်။

၁။ Feynman Technique

ဒီ Technique ကတော့ "တစ်ခုခုကို တကယ်နားလည်ချင်ရင်၊ သူများကို ပြန်ရှင်းပြကြည့်ပါ" ဆိုတဲ့ ပုံစံပါပဲ။

• Step 1: Concept ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း လေ့လာပါ။ သင်ယူချင်တဲ့အကြောင်းအရာကို ရနိုင်သမျှ ရိုးရှင်းအောင် နားလည်အောင် လုပ်ပါ။
• Step 2: သူတစ်ပါးကို ပြန်ရှင်းပြကြည့်ပါ။ ကိုယ့်ထက် မသိသေးတဲ့သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၊ ဒါမှမဟုတ် ကလေးတစ်ယောက်ကို ရှင်းပြသလိုမျိုး ဘယ်လိုခက်ခဲတဲ့ Jargon မှမပါဘဲ ရိုးရှင်းတဲ့စကားလုံးတွေနဲ့ ပြန်ပြောကြည့်ပါ။
• Step 3: နားမလည်သေးတာတွေကို ပြန်ရှာပါ။ ရှင်းပြရင်းနဲ့ "ဪ၊ ဒီနေရာတော့ ငါသေသေချာချာ နားမလည်သေးပါလား" ဆိုတာမျိုးတွေ ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီ အားနည်းချက်တွေကို ပြန်မှတ်သားပါ။
• Step 4: နားမလည်တာတွေကို ပြန်ဖြည့်ပါ။ Step 3 မှာတွေ့တဲ့ Gap တွေကို စာအုပ်တွေ၊ Internet တွေကနေ ပြန်လေ့လာပြီး ဖြည့်ပါ။ ပြီးရင် Step 2 ကို ပြန်သွားပြီး ထပ်ရှင်းပြကြည့်ပါ။

ကျွန်တော်ဆို တခါတလေ မှန်ရှေ့မှာ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပြန်ရှင်းပြကြည့်တာမျိုး လုပ်ပါတယ်။ ဒီနည်းက တကယ် Effective ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ Active Recall

ဒါက စာကျက်တာထက် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပြန်စမ်းသပ်တာ ပိုများတဲ့နည်းပါ။

• စာဖတ်ပြီးရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဗီဒီယိုတစ်ခု ကြည့်ပြီးရင် စာအုပ်ပိတ်လိုက်ပါ။
• ပြီးတော့ အဲ့ဒီအကြောင်းအရာထဲက Key Points တွေ၊ Concepts တွေကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် မေးခွန်းထုတ်ပြီး ပြန်ဖြေကြည့်ပါ။ ဘာတွေ မှတ်မိလဲ၊ ဘာတွေ မမှတ်မိလဲဆိုတာကိုပေါ့။
• Flashcards သုံးတာ၊ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် Quiz လုပ်တာမျိုးတွေက Active Recall ပါပဲ။

ဒီနည်းက Passive Learning (စာပဲထိုင်ဖတ်တာ၊ နားပဲထောင်တာ) ထက် အများကြီး ပိုမှတ်မိစေပါတယ်။ ဦးနှောက်ကို အလုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ပါ။

 

၃။ Spaced Repetition

ဒီနည်းကတော့ သင်ယူထားတာတွေကို အချိန်ခြားပြီး ပြန်ပြန်ကြည့်တာပါ။

• တစ်ခုခုကို လေ့လာပြီးရင် ဥပမာ - နာရီအနည်းငယ်အကြာမှာ တစ်ခါပြန်ကြည့်ပါ။
• နောက်နေ့တစ်ခါ၊ နောက်သုံးရက်မြောက်နေ့ တစ်ခါ၊ နောက်တစ်ပတ် တစ်ခါ စသဖြင့် အချိန်ကာလကို တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ပြီး ပြန်ပြန်ကြည့်တာမျိုးပါ။
• ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်က မေ့တတ်ပါတယ်။ ဒီနည်းက မေ့မသွားအောင်၊ ရေရှည်မှတ်မိအောင် ကူညီပေးပါတယ်။ Flashcard Apps တွေ (ဥပမာ - Anki) က ဒီ Spaced Repetition Principle ကို သုံးထားတာပါ။

လေ့လာသင်ယူတာ ပိုမြန်အောင် ကူညီပေးမယ့် Techniques တွေ

Framework တွေအပြင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လေ့လာမှုကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်ပေးမယ့် Techniques တွေလည်း ရှိပါတယ်။

၁။ Deep Work & Pomodoro Technique

Distractions မရှိဘဲ တစ်ခုတည်းကို အာရုံစိုက်ပြီး အလုပ်လုပ်တာကို "Deep Work" လို့ခေါ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ဆို စာကျက်တဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ခက်တဲ့ Project တစ်ခုလုပ်တဲ့အခါမျိုးမှာ Pomodoro Technique ကို သုံးပါတယ်။

• ၂၅ မိနစ် အပြည့် အာရုံစိုက်ပြီး အလုပ်လုပ် (ဖုန်းပိတ်၊ Email မစစ်၊ ဘာမှမလုပ်)
• ၅ မိနစ် Break ယူ (လမ်းလျှောက်၊ ရေထသောက်)
• ၄ ခါလောက်လုပ်ပြီးရင် Long Break (၁၅-၃၀ မိနစ်) ယူတာမျိုးပါ။
• တချို့ပိုအာရုံစိုက်နိုင်သူတွေက ၂၅ / ၅ အစား ၁ နာရီခွဲ Deep Work လုပ်ပြီး မိနစ် ၃၀ နားတာမျိုးလည်းရပါတယ်။

ဒီနည်းက ဦးနှောက်ကို Focused ဖြစ်အောင် ကူညီပေးပြီး အချိန်ကိုလည်း Effective ဖြစ်စေပါတယ်။

၂။ Mind Mapping

Concept အသစ်တွေ လေ့လာတဲ့အခါ Mind Map ဆွဲတာက အကြောင်းအရာတွေကို မြင်သာအောင် (Visually) ချိတ်ဆက်ပေးပြီး မှတ်မိလွယ်စေပါတယ်။ အဓိက Idea ကို အလယ်မှာထားပြီး သူ့နဲ့ပတ်သက်တဲ့ Sub-ideas တွေကို ဘေးပတ်ပတ်လည်မှာ ထပ်ဆွဲတာမျိုးပါ။

၃။ မေးခွန်းတွေ မေးပါ (Cultivate Curiosity)

လေ့လာတဲ့အခါ ဘာလို့လဲ (Why?)၊ ဘယ်လိုလဲ (How?)၊ ဒါက ဘာနဲ့ ဆက်စပ်နေလဲ (What is it connected to?) ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ အများကြီး မေးပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်က မေးခွန်းတွေကို အဖြေရှာရတာ ကြိုက်ပါတယ်။ Curiosity ကို မြှင့်တင်ခြင်းက လေ့လာမှုကို ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းစေပါတယ်။

၄။ ဘယ်လို Environment မှာ လေ့လာမလဲ (Optimize Your Learning Environment)

တိတ်ဆိတ်တဲ့နေရာလား၊ Background Music နဲ့လား၊ ကော်ဖီဆိုင်မှာလား။ ကိုယ်အာရုံစူးစိုက်မှု အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှာပြီး အဲ့ဒီမှာ လေ့လာပါ။ ကျွန်တော်ဆို တိတ်ဆိတ်တဲ့နေရာကို ပိုကြိုက်တယ်။ ဖုန်းကိုလည်း ဝေးဝေးထားပစ်တယ်။

၅။ Growth Mindset နဲ့ Comfort Zone

သင်ယူမှုမှာ "Growth Mindset" ရှိဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။ "ငါ ဒါမတတ်ဘူး၊ ငါလုပ်လို့ မရဘူး" ဆိုတဲ့ Fixed Mindset အစား "ငါ လေ့လာရင် တတ်မြောက်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ထားပါ။ တစ်ခါတလေ သင်ယူရတာ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ "Comfort Zone" ကနေ ထွက်ပြီး အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ပါ။ အဲ့လိုမှသာ တိုးတက်မှုတွေရရှိမှာပါ။

နိဂုံးချုပ်

"Learning How to Learn" ဆိုတာ တစ်ခါလေ့လာပြီး ရပ်ပစ်ရမယ့် Skill မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ တစ်သက်တာလုံး လေ့ကျင့်သွားရမယ့် အလေ့အကျင့်ကောင်းတစ်ခုပါ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောပြခဲ့တဲ့ Framework တွေ၊ Techniques တွေက သင်တို့ရဲ့ သင်ယူမှုခရီးမှာ အထောက်အကူပြုလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ စမ်းကြည့်ပါ၊ ကိုယ်နဲ့ အသင့်တော်ဆုံးနည်းလမ်းကို ရှာဖွေပါ။

Remember, Learning is a Journey, not a Destination.

အားလုံးပဲ အောင်မြင်တဲ့ သင်ယူမှုတွေ ရရှိကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။