ဘယ်လိုလေ့လာရမလဲဆိုတာ လေ့လာကြရအောင် (Learning How to Learn)

နိဒါန်း။ ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ လေ့လာရေး ခရီး

အမှန်အတိုင်းပြောရရင် ကျွန်တော်လည်း ငယ်ငယ်တုန်းက စာတော်တယ်လို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ စာကျက်ရင်လည်း မမှတ်မိတာတွေ၊ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်း ကျက်ရတာတွေ၊ အချိန်ကုန်တာပဲ အဖတ်တင်ပြီး ဘာမှမသိလိုက်ရတာတွေ အများကြီးပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်ကြတော့ ကျွန်တော်တစ်ခု သဘောပေါက်လာတယ်။ "ဘာကိုလေ့လာရမလဲ" ဆိုတာထက် "ဘယ်လိုလေ့လာရမလဲ" ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးတယ်ဆိုတာကိုပါ။ ဒါကို "Learning How to Learn" လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ သင်ယူလေ့လာတာ ပိုထိရောက်မြန်ဆန်စေမယ့် Framework တွေ၊ Techniques တွေကို ပြောပြပေးသွားမှာပါ။

ဘာလို့ "Learning How to Learn" က အရေးကြီးတာလဲ။

ဒီနေ့ခေတ်က အရာရာ မြန်ဆန်လွန်းတဲ့ခေတ်ပါ။ နည်းပညာတွေကလည်း ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ အမြဲတမ်း အသစ်တွေ လေ့လာနေဖို့ လိုပါတယ်။ သင်ယူတတ်မြောက်မှု (Learning Agility) က တကယ်အရေးပါတဲ့ Skill တစ်ခုဖြစ်လာပါပြီ။ ဒါမှ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Career မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Personal Life မှာပဲဖြစ်ဖြစ် တိုးတက်မှုတွေ ရလာမှာပါ။

ကျွန်တော်သုံးခဲ့တဲ့ Learning Framework တွေ

ကျွန်တော် လေ့လာတဲ့အခါမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ Framework တွေထဲက တကယ်ထိရောက်တယ်လို့ထင်တဲ့ သုံးခုကို ပြောပြပါမယ်။

၁။ Feynman Technique

ဒီ Technique ကတော့ "တစ်ခုခုကို တကယ်နားလည်ချင်ရင်၊ သူများကို ပြန်ရှင်းပြကြည့်ပါ" ဆိုတဲ့ ပုံစံပါပဲ။

• Step 1: Concept ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း လေ့လာပါ။ သင်ယူချင်တဲ့အကြောင်းအရာကို ရနိုင်သမျှ ရိုးရှင်းအောင် နားလည်အောင် လုပ်ပါ။
• Step 2: သူတစ်ပါးကို ပြန်ရှင်းပြကြည့်ပါ။ ကိုယ့်ထက် မသိသေးတဲ့သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၊ ဒါမှမဟုတ် ကလေးတစ်ယောက်ကို ရှင်းပြသလိုမျိုး ဘယ်လိုခက်ခဲတဲ့ Jargon မှမပါဘဲ ရိုးရှင်းတဲ့စကားလုံးတွေနဲ့ ပြန်ပြောကြည့်ပါ။
• Step 3: နားမလည်သေးတာတွေကို ပြန်ရှာပါ။ ရှင်းပြရင်းနဲ့ "ဪ၊ ဒီနေရာတော့ ငါသေသေချာချာ နားမလည်သေးပါလား" ဆိုတာမျိုးတွေ ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီ အားနည်းချက်တွေကို ပြန်မှတ်သားပါ။
• Step 4: နားမလည်တာတွေကို ပြန်ဖြည့်ပါ။ Step 3 မှာတွေ့တဲ့ Gap တွေကို စာအုပ်တွေ၊ Internet တွေကနေ ပြန်လေ့လာပြီး ဖြည့်ပါ။ ပြီးရင် Step 2 ကို ပြန်သွားပြီး ထပ်ရှင်းပြကြည့်ပါ။

ကျွန်တော်ဆို တခါတလေ မှန်ရှေ့မှာ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပြန်ရှင်းပြကြည့်တာမျိုး လုပ်ပါတယ်။ ဒီနည်းက တကယ် Effective ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ Active Recall

ဒါက စာကျက်တာထက် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပြန်စမ်းသပ်တာ ပိုများတဲ့နည်းပါ။

• စာဖတ်ပြီးရင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဗီဒီယိုတစ်ခု ကြည့်ပြီးရင် စာအုပ်ပိတ်လိုက်ပါ။
• ပြီးတော့ အဲ့ဒီအကြောင်းအရာထဲက Key Points တွေ၊ Concepts တွေကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် မေးခွန်းထုတ်ပြီး ပြန်ဖြေကြည့်ပါ။ ဘာတွေ မှတ်မိလဲ၊ ဘာတွေ မမှတ်မိလဲဆိုတာကိုပေါ့။
• Flashcards သုံးတာ၊ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် Quiz လုပ်တာမျိုးတွေက Active Recall ပါပဲ။

ဒီနည်းက Passive Learning (စာပဲထိုင်ဖတ်တာ၊ နားပဲထောင်တာ) ထက် အများကြီး ပိုမှတ်မိစေပါတယ်။ ဦးနှောက်ကို အလုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ပါ။

 

၃။ Spaced Repetition

ဒီနည်းကတော့ သင်ယူထားတာတွေကို အချိန်ခြားပြီး ပြန်ပြန်ကြည့်တာပါ။

• တစ်ခုခုကို လေ့လာပြီးရင် ဥပမာ - နာရီအနည်းငယ်အကြာမှာ တစ်ခါပြန်ကြည့်ပါ။
• နောက်နေ့တစ်ခါ၊ နောက်သုံးရက်မြောက်နေ့ တစ်ခါ၊ နောက်တစ်ပတ် တစ်ခါ စသဖြင့် အချိန်ကာလကို တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ပြီး ပြန်ပြန်ကြည့်တာမျိုးပါ။
• ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်က မေ့တတ်ပါတယ်။ ဒီနည်းက မေ့မသွားအောင်၊ ရေရှည်မှတ်မိအောင် ကူညီပေးပါတယ်။ Flashcard Apps တွေ (ဥပမာ - Anki) က ဒီ Spaced Repetition Principle ကို သုံးထားတာပါ။

လေ့လာသင်ယူတာ ပိုမြန်အောင် ကူညီပေးမယ့် Techniques တွေ

Framework တွေအပြင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လေ့လာမှုကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်ပေးမယ့် Techniques တွေလည်း ရှိပါတယ်။

၁။ Deep Work & Pomodoro Technique

Distractions မရှိဘဲ တစ်ခုတည်းကို အာရုံစိုက်ပြီး အလုပ်လုပ်တာကို "Deep Work" လို့ခေါ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ဆို စာကျက်တဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ခက်တဲ့ Project တစ်ခုလုပ်တဲ့အခါမျိုးမှာ Pomodoro Technique ကို သုံးပါတယ်။

• ၂၅ မိနစ် အပြည့် အာရုံစိုက်ပြီး အလုပ်လုပ် (ဖုန်းပိတ်၊ Email မစစ်၊ ဘာမှမလုပ်)
• ၅ မိနစ် Break ယူ (လမ်းလျှောက်၊ ရေထသောက်)
• ၄ ခါလောက်လုပ်ပြီးရင် Long Break (၁၅-၃၀ မိနစ်) ယူတာမျိုးပါ။
• တချို့ပိုအာရုံစိုက်နိုင်သူတွေက ၂၅ / ၅ အစား ၁ နာရီခွဲ Deep Work လုပ်ပြီး မိနစ် ၃၀ နားတာမျိုးလည်းရပါတယ်။

ဒီနည်းက ဦးနှောက်ကို Focused ဖြစ်အောင် ကူညီပေးပြီး အချိန်ကိုလည်း Effective ဖြစ်စေပါတယ်။

၂။ Mind Mapping

Concept အသစ်တွေ လေ့လာတဲ့အခါ Mind Map ဆွဲတာက အကြောင်းအရာတွေကို မြင်သာအောင် (Visually) ချိတ်ဆက်ပေးပြီး မှတ်မိလွယ်စေပါတယ်။ အဓိက Idea ကို အလယ်မှာထားပြီး သူ့နဲ့ပတ်သက်တဲ့ Sub-ideas တွေကို ဘေးပတ်ပတ်လည်မှာ ထပ်ဆွဲတာမျိုးပါ။

၃။ မေးခွန်းတွေ မေးပါ (Cultivate Curiosity)

လေ့လာတဲ့အခါ ဘာလို့လဲ (Why?)၊ ဘယ်လိုလဲ (How?)၊ ဒါက ဘာနဲ့ ဆက်စပ်နေလဲ (What is it connected to?) ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ အများကြီး မေးပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်က မေးခွန်းတွေကို အဖြေရှာရတာ ကြိုက်ပါတယ်။ Curiosity ကို မြှင့်တင်ခြင်းက လေ့လာမှုကို ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းစေပါတယ်။

၄။ ဘယ်လို Environment မှာ လေ့လာမလဲ (Optimize Your Learning Environment)

တိတ်ဆိတ်တဲ့နေရာလား၊ Background Music နဲ့လား၊ ကော်ဖီဆိုင်မှာလား။ ကိုယ်အာရုံစူးစိုက်မှု အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှာပြီး အဲ့ဒီမှာ လေ့လာပါ။ ကျွန်တော်ဆို တိတ်ဆိတ်တဲ့နေရာကို ပိုကြိုက်တယ်။ ဖုန်းကိုလည်း ဝေးဝေးထားပစ်တယ်။

၅။ Growth Mindset နဲ့ Comfort Zone

သင်ယူမှုမှာ "Growth Mindset" ရှိဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။ "ငါ ဒါမတတ်ဘူး၊ ငါလုပ်လို့ မရဘူး" ဆိုတဲ့ Fixed Mindset အစား "ငါ လေ့လာရင် တတ်မြောက်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ထားပါ။ တစ်ခါတလေ သင်ယူရတာ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ "Comfort Zone" ကနေ ထွက်ပြီး အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ပါ။ အဲ့လိုမှသာ တိုးတက်မှုတွေရရှိမှာပါ။

နိဂုံးချုပ်

"Learning How to Learn" ဆိုတာ တစ်ခါလေ့လာပြီး ရပ်ပစ်ရမယ့် Skill မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ တစ်သက်တာလုံး လေ့ကျင့်သွားရမယ့် အလေ့အကျင့်ကောင်းတစ်ခုပါ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောပြခဲ့တဲ့ Framework တွေ၊ Techniques တွေက သင်တို့ရဲ့ သင်ယူမှုခရီးမှာ အထောက်အကူပြုလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ စမ်းကြည့်ပါ၊ ကိုယ်နဲ့ အသင့်တော်ဆုံးနည်းလမ်းကို ရှာဖွေပါ။

Remember, Learning is a Journey, not a Destination.

အားလုံးပဲ အောင်မြင်တဲ့ သင်ယူမှုတွေ ရရှိကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။

ပျော်ရွှင်ဖို့နဲ့ တည်ငြိမ်ဖို့အတွက် လက်တွေ့ကျတဲ့ Stoic အတွေးအခေါ်

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘဝကို ပိုပြီးတည်ငြိမ်ပျော်ရွှင်အောင်၊ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ပိုပြီးကောင်းကောင်းရင်ဆိုင်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်တဲ့ Stoicism ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်လေးအကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။

ဒီ Stoic philosophy က အခုခေတ်လို ရှုပ်ထွေးပွေလီနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ ပိုပြီးတောင် အသုံးဝင်လာတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်ပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှုတွေများ၊ ကိုယ်မထိန်းချုပ်နိုင်တာတွေကို စိတ်ပူနေရတဲ့အခါ ဒီအတွေးအခေါ်က ကျွန်တော်တို့ကို Uncontrollable ဖြစ်တဲ့အရာတွေကို ဘယ်လိုလက်ခံမလဲ၊ ဘယ်လို Resilient ဖြစ်အောင်နေမလဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ Emotional Control ကို ဘယ်လိုကောင်းအောင်လုပ်မလဲဆိုတာ သင်ပေးပါတယ်။

ကျွန်တော် အခု ဒီ Stoic ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်မှာ ရှိသင့်တဲ့ အဓိကအရည်အချင်း (၇) ရပ်ကို လက်တွေ့ဘဝနဲ့ယှဉ်ပြီး ရှင်းပြပေးပါမယ်။ ဒါတွေက ကိုယ့်ကို Happy ဖြစ်စေဖို့ နဲ့ အရာရာကို Manage လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် တကယ်ကို အသုံးဝင်ပါတယ်။

၁။ ကိုယ်ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အရာတွေကိုပဲ အာရုံစိုက်ပါ (Focus on what you can control)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: Dichotomy of Control လို့လည်းခေါ်ပါတယ်။ ဒီကမ္ဘာမှာ ကိုယ်ထိန်းချုပ်လို့ရတဲ့အရာတွေ (ဥပမာ - ကိုယ့်ရဲ့အပြုအမူ၊ ကိုယ့်ရဲ့အတွေး၊ ကိုယ့်ရဲ့ကြိုးစားမှု) နဲ့ ကိုယ်ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့အရာတွေ (ဥပမာ - ရာသီဥတု၊ သူများရဲ့ထင်မြင်ချက်၊ ကားပိတ်တာ) ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: ကျွန်တော်တို့က ကိုယ်မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အရာတွေအတွက် စိတ်ပူနေရင် စိတ်ဖိစီးမှုတွေပဲ တိုးလာမှာပါ။ ဒါ့ကြောင့် Circle of Control ကိုသိပြီး ကိုယ်လုပ်နိုင်တဲ့အရာတွေကိုပဲ အားစိုက်ထုတ်ပါ။ ဥပမာ- ရာသီဥတုဆိုးနေလို့ ပွဲပျက်သွားရင် စိတ်ပူမနေဘဲ ကိုယ်လုပ်နိုင်တာ (အိမ်မှာစာဖတ်တာ၊ အနားယူတာ) ကို လုပ်လိုက်ပါ။ ကိုယ့်ကိုမလိုလားသူတွေဟာ မဟုတ်တမ်းတရားတွေ အတင်းအဖျဉ်းတွေပြောပြီး ကိုယ်လုပ်ရမယ့်အလုပ်တွေအပေါ်  အာရုံမစိုက်နိုင်အောင် လုပ်တာကို သွားပြီးအာရုံထားနေရင် သူတို့ရဲ့ထိန်းချုပ်မှုအောက်ကို ကိုယ်ကျရောက်သွားပြီလို့ မှတ်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ စိတ်လည်းမဆိုးသလို ဥပက္ခောပြုခြင်းနဲ့ပဲနေပါတယ်။ ကြာရင်ကိုယ့်စိတ်ဟာ ကိုယ့်ထိန်းချုပ်မှုအောက် အပြည့်အ၀ရှိလာပါလိမ့်မယ်။ ဒါဆို စိတ်ပိုငြိမ်ပြီး Emotional Control ပိုကောင်းလာပါလိမ့်မယ်။

၂။ စိန်ခေါ်မှုတွေကို လက်ခံပြီး သင်ယူပါ (Embrace Adversity and Learn)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: Amor Fati လို့ ခေါ်တဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ကံကြမ္မာကို ချစ်မြတ်နိုးတာ၊ ဘဝမှာကြုံလာသမျှ အခက်အခဲမှန်သမျှကို သင်ခန်းစာတစ်ခု၊ တိုးတက်ဖို့အခွင့်အရေးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်တာပါ။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: စီမံကိန်းတစ်ခု မအောင်မြင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အလုပ်မှာအခက်အခဲကြုံတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒါကို ကိုယ့်အတွက် လေ့ကျင့်ခန်းလို့ သဘောထားပါ။ "ဒီကနေ ငါဘာသင်ယူလို့ရမလဲ?" "ဘယ်အရာတွေကို နောက်တစ်ခါ ပိုကောင်းအောင်လုပ်မလဲ?" စသဖြင့် စဉ်းစားပါ။ ဒီလို Growth Mindset ထားတာက ကျွန်တော်တို့ကို ပိုပြီး Resilient ဖြစ်စေပါတယ်။

၃။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ (Practice Self-Reflection)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကိုယ့်ရဲ့အတွေးတွေ၊ ခံစားချက်တွေ၊ အပြုအမူတွေကို ပြန်ဆန်းစစ်တာပါ။ Journaling လုပ်တာ၊ ညဘက်အိပ်ရာဝင်ခါနီး တစ်နေ့တာကို ပြန်စဉ်းစားတာမျိုးပါ။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: နေ့တိုင်း ၅ မိနစ် ၁၀ မိနစ်လောက် အချိန်ယူပြီး "ဒီနေ့ ငါဘယ်လိုတုံ့ပြန်ခဲ့လဲ?" "ငါ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှန်ရဲ့လား?" "ဘယ်နေရာတွေမှာ ပိုကောင်းအောင်လုပ်နိုင်သေးလဲ?" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးခွန်းထုတ်ပါ။ ဒါက ကိုယ့်ရဲ့ Emotional Intelligence ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး မှားတဲ့အမှားကို ထပ်မမှားအောင် ကူညီပေးပါတယ်။ Retrospective လုပ်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

၄။ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ဦးစားပေးပါ (Value Virtue above all else)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: Stoicism မှာ အဓိက virtues ၄ မျိုး ရှိပါတယ်။ Wisdom (ပညာရှိမှု)၊ Justice (တရားမျှတမှု)၊ Courage (သတ္တိရှိမှု)၊ Temperance (မျှတမှု) တို့ပါပဲ။ ဒီအရည်အချင်းတွေက အပြင်ပန်းအောင်မြင်မှုတွေထက် ပိုအရေးကြီးတယ်လို့ သင်ကြားထားပါတယ်။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: အလုပ်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ လူမှုဘဝမှာဖြစ်ဖြစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့အခါ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ personal values ၄ခု ကို ဦးစားပေးပါ။ လွယ်ကူတဲ့လမ်းကို မလိုက်ဘဲ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကို ရွေးပါ။ ရိုးသားမှုနဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုကို ထိန်းသိမ်းပါ။ ဒါက ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပိုတည်ငြိမ်စေပြီး ရေရှည်အတွက် ပိုအကျိုးရှိပါတယ်။

၅။ အရာရာတိုင်း မမြဲဘူးဆိုတာ လက်ခံပါ (Understand the Impermanence of things)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: Memento Mori (သေခြင်းတရားကို အမှတ်ရပါ) လို့လည်းခေါ်ပါတယ်။ ဒီကမ္ဘာပေါ်က အရာရာတိုင်းက မမြဲပါဘူး၊ ပြောင်းလဲနေပါတယ်၊ တစ်ချိန်ချိန်မှာ အဆုံးသတ်ရမှာပါ။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: ချစ်ရသူတွေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေဟာ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဆုံးရှုံးရနိုင်တယ်ဆိုတာကို သိထားတာက အခုလက်ရှိရှိနေတဲ့အရာတွေကို ပိုပြီးတန်ဖိုးထားတတ်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။ ဆုံးရှုံးမှုကြုံလာတဲ့အခါမှာလည်း ဒါက ဘဝရဲ့သဘောတရားပဲလို့ လက်ခံနိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပူပန်မှုတွေ၊ တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချပြီး Emotional Control ကောင်းအောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးဘာဖြစ်နိုင်သလဲဆိုတာကိုတွေးပြီး စိတ်ကိုပြင်ဆင်ထားရင် ဘယ်အရာမဆို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်လုပ်ဆောင်သွားနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

၆။ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဦးစားပေးပါ (Be Action-Oriented)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: ထိုင်ပြီး စိတ်ပူနေတာ၊ စဉ်းစားနေတာထက် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ဖို့ကို အလေးထားတာပါ။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: ပြဿနာတစ်ခုကြုံလာရင် "ဘယ်သူက ဘာလုပ်လိုက်လို့၊ သူသာ ငါသာ ဒီလိုမလုပ်ခဲ့ရင်" လို့ ထိုင်ပြောမနေဘဲ ကိုယ်လုပ်နိုင်တာကို စတင်လုပ်ဆောင်ပါ။ အစီအစဉ်ဆွဲပြီး ချက်ချင်း အကောင်အထည်ဖော်ပါ။ Bias for Action လို့လည်း ပြောလို့ရပါတယ်။ လုပ်စရာရှိလာခဲ့ရင် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ အခြေအနေကို ထိုင်စောင့်မနေဘဲ၊ ရှိတဲ့အရင်းအမြစ်နဲ့ စတင်လိုက်တာက ပိုပြီး အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေပါတယ်။ စလုပ်လိုက်ရုံနဲ့ တွေးပူနေတာတွေအတွက် လမ်းစတွေပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။

၇။ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ သဘာဝတရားနဲ့အညီ နေထိုင်ပါ (Live in Accordance with Reason and Nature)

• ဒါဘာကိုဆိုလိုတာလဲ: စိတ်ခံစားမှုတွေကို လိုက်နာမယ့်အစား logic (ဆင်ခြင်တုံတရား) ကိုသုံးပြီး ဆုံးဖြတ်တာ၊ လူ့သဘာဝနဲ့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ သဘောတရားကို နားလည်အောင် ကြိုးစားတာပါ။
• လက်တွေ့သုံးဖို့: စိတ်ဆိုးတဲ့အခါဖြစ်ဖြစ်၊ ကြောက်ရွံ့တဲ့အခါဖြစ်ဖြစ် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်မယ့်အစား ခဏရပ်ပြီး ဘာလို့ ဒီလိုခံစားရတာလဲ၊ ဘယ်လိုဖြေရှင်းရင် အကောင်းဆုံးဖြစ်မလဲလို့ စဉ်းစားပါ။ Critical Thinking ကိုသုံးပါ။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ကို ပိုပြီး စနစ်ကျတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချနိုင်အောင် ကူညီပေးပြီး Emotional Control ကိုလည်း တိုးတက်စေပါတယ်။

ကဲ... ဒီ Stoic အရည်အချင်း (၇) ရပ်ကတော့ ပြောရလွယ်ပေမယ့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့တော့ မလွယ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ဘဝမှာ ကြုံလာနိုင်တဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို လျှော့ချရာမှာ၊ ပိုပြီး ကြံကြံခံနိုင်တဲ့ Resilient ဖြစ်တဲ့သူ၊ စိတ်ထားခိုင်မာတဲ့ Emotionally Intelligent ဖြစ်တဲ့သူ၊ ပိုပြီး ပျော်ရွှင်တဲ့ Happy ဖြစ်တဲ့သူတစ်ယောက် ဖြစ်လာဖို့အတွက် တကယ်ကို အားကိုးရတဲ့ tools တွေပါပဲ။

ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ဒီအချက်တွေကို နေ့တိုင်းကျင့်သုံးဖို့ ကြိုးစားနေတုန်းပါပဲ။ သူငယ်ချင်းတို့လည်း ကိုယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့အချက်တွေကို စမ်းသပ်ကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ပျော်ရွှင်အေးချမ်းတဲ့ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးပါတယ် ခင်ဗျာ။

ပရိုတင်းဓာတ်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အရေးကြီးလုပ်ဆောင်ချက် (၇) ချက်

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါဗျာ။ ကျွန်တော် Thet Naing Tun ပါ။ ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော်တို့နေ့စဉ်ဘဝမှာ တကယ်လက်တွေ့ကျကျ သိထားသင့်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက် အရမ်းအရေးပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးအကြောင်း ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Protein ခေါ် ပရိုတင်းဓာတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်လည်း အရင်တုန်းကတော့ အလုပ်ပဲအာရုံစိုက်ပြီး စားကောင်းတာစား၊ အဆင်ပြေသလိုနေခဲ့တာပေါ့။ နောက်ပိုင်းမှ သိလာတာက ကိုယ့်ရဲ့ Productivity၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရော၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပါ ကောင်းဖို့ဆိုရင် အာဟာရမျှတဖို့က အရမ်းအရေးကြီးတယ်ဆိုတာပါ။ အဲဒီထဲမှာ Protein က တကယ်ကို Foundation လိုမျိုးပဲဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ Building Blocks တွေလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒီတော့ Protein ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူး (၇) ချက်ကို ကျွန်တော်လက်တွေ့ကျကျလေး ရှင်းပြပေးပါမယ်။

ပရိုတင်းဓာတ်ရဲ့ အဓိက အကျိုးကျေးဇူး (၇) ချက်

• ၁။ ကြွက်သားကြီးထွားမှုနဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း (Muscle Growth and Repair)

  ဒါကတော့ လူတိုင်းသိပြီးသားဖြစ်မှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကြွက်သားတွေကို တည်ဆောက်ဖို့နဲ့ ပျက်စီးသွားတာတွေကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့အတွက် Protein က မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ အားကစားလုပ်တဲ့သူတွေတင်မကပါဘူး၊ ပုံမှန်လူနေမှုဘဝမှာလည်း ကြွက်သားတွေ ခိုင်မာနေဖို့၊ Strength ကောင်းဖို့အတွက် Protein လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်တွင်းမှာ Muscle Mass များလေ၊ Metabolism ကောင်းလေပဲဗျ။

• ၂။ ဗိုက်ပြည့်စေပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းချုပ်ပေးခြင်း (Satiety and Weight Management)

  Protein က အခြား Carbohydrates ဒါမှမဟုတ် Fats တွေထက် ဗိုက်ကို ပိုပြီးပြည့်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် မလိုအပ်ဘဲ အစာစားချင်စိတ်ကို လျှော့ချပေးပြီး Snacking တွေကို ရှောင်ရှားနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ ကျွန်တော်ဆို တစ်နေ့တာ စားတဲ့ အစားအသောက်တွေမှာ Protein ပါဝင်မှုကို သေချာဂရုစိုက်တော့ Junk food တွေစားချင်စိတ် သိသိသာသာ လျော့သွားတာကို တွေ့ရတယ်။

• ၃။ အရိုးအဆစ်များကို သန်မာစေခြင်း (Bone Health)

  တော်တော်များများက အရိုးကျန်းမာရေးအတွက်ဆိုရင် Calcium ကိုပဲ အဓိကတွေးကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Protein ကလည်း အရိုးသိပ်သည်းဆ (Bone Density) ကို ကောင်းမွန်စေပြီး အရိုးကျိုးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ အရိုးတွေ ခိုင်မာသန်စွမ်းဖို့ Protein Matrix တွေက အရေးကြီးပါတယ်။

• ၄။ ဇီဝ ဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း (Boost Metabolism)

  Protein ကို ချေဖျက်ဖို့နဲ့ စုပ်ယူဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်က Carbohydrates နဲ့ Fats တွေထက် စွမ်းအင်ပိုသုံးရပါတယ်။ ဒါကို Thermic Effect of Food (TEF) လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက Protein များများစားတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က အပူစွမ်းအင် ပိုထုတ်ပြီး Calories ပိုလောင်ကျွမ်းစေတာပေါ့။ ဒါက ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့သူတွေအတွက် အရမ်းကောင်းတဲ့ အချက်ပါ။

• ၅။ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အထောက်အကူပြုခြင်း (Immune System Support)

  ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ Antibodies တွေနဲ့ Immune Cells တွေဟာ Protein ဓာတ်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာပါ။ ဒါကြောင့် လုံလောက်တဲ့ Protein Intake က ရောဂါတွေကို တိုက်ထုတ်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ ရာသီတုပ်ကွေးတို့လို ဖျားနာမှုတွေမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

• ၆။ ဆံပင်၊ အသားအရေနှင့် လက်သည်းခြေသည်းများကို ကျန်းမာစေခြင်း (Hair, Skin, and Nail Health)

  ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆံပင်၊ အသားအရေနဲ့ လက်သည်းခြေသည်းတွေဟာ Collagen နဲ့ Keratin လို Protein ဓာတ်တွေနဲ့ ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Protein ဓာတ်ရရှိခြင်းက ဒါတွေအားလုံးကို ကျန်းမာသန်စွမ်းလှပစေပါတယ်။ Stress များတဲ့ကာလတွေမှာ Protein Intake လျော့သွားရင် ဆံပင်ကျွတ်တာ၊ လက်သည်းတွေကြွပ်ဆတ်တာမျိုး ကြုံရတတ်တယ်။

• ၇။ ဟော်မုန်းနှင့် အင်ဇိုင်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်း (Hormone and Enzyme Production)

  ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေအားလုံးကို ထိန်းညှိပေးတဲ့ Hormones (ဥပမာ - Insulin) နဲ့ Enzymes တွေဟာ Protein ဓာတ်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာပါ။ Protein က ဒီ Essential Compounds တွေ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ Biological Processes တွေကို ကောင်းမွန်စွာ လည်ပတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ ဒါက ကိုယ်တွင်းစနစ်တစ်ခုလုံးကို ချောမွေ့အောင် လုပ်ပေးတာနဲ့ တူတူပါပဲ။

ဆိုတော့ မြင်တဲ့အတိုင်းပါပဲဗျာ။ Protein က ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းလိုလိုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တစ်ခုပါ။ စားသောက်တဲ့အခါမှာ Lean Meats (ကြက်ရင်အုံသား၊ ငါး)၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဥ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေလို Protein-rich foods တွေကို သေချာထည့်စားပေးပါ။ ကျွန်တော်ဆို Calorie Tracking သေချာမလုပ်နိုင်ရင်တောင် Protein Intake ကိုတော့ အတတ်နိုင်ဆုံး မပြည့်ပြည့်အောင် စားဖြစ်အောင် ကြိုးစားပါတယ်။

အားလုံးပဲ ကိုယ့်ရဲ့ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ကြပါလို့ တိုက်တွန်းရင်း ဒီနေ့အတွက်တော့ ဒီလောက်ပါပဲ။ နောက်ထပ်လည်း လက်တွေ့ကျတဲ့ ဗဟုသုတတွေကို ပြန်လည်မျှဝေပေးပါဦးမယ်။

ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေဗျာ။

ကျွန်တော် ဘာလို့ Berlin မှာ ကျောင်းတက်ဖို့ ရွေးခဲ့တာလဲ?

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် Thet Naing Tun ပါ။ ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော့် ဘဝရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Berlin မှာ ကျောင်းသွားတက်ဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရင်းလေးတွေနဲ့ ကျွန်တော်ဘယ်လို ချဉ်းကပ်ခဲ့လဲဆိုတာကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။

Comfort Zone ကနေ ထွက်ဖို့

ကျွန်တော် စင်္ကာပူမှာ အလုပ်လုပ်ရတာလည်း အဆင်ပြေတယ်။ နေထိုင်မှုကလည်း Comfortable ဖြစ်နေပြီ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်လုံး ဒီအတိုင်း နေနေရင် ကျွန်တော့်အတွက် အသစ်အဆန်းတွေ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေ နည်းသွားပြီလို့ ခံစားလာရတယ်။ လူတစ်ယောက်အနေနဲ့၊ ပညာရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဆက်ပြီး Grow လုပ်ဖို့၊ ပိုပြီး Skill တွေ တိုးဖို့ဆိုရင် ကိုယ့် Comfort Zone ကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထွက်ရဲဖို့ လိုတယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်တယ်။ ဒါမှလည်း မတူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ၊ မတူညီတဲ့ လူတွေနဲ့ ထိတွေ့ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပိုပြီး တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်လားဗျာ။

Growth Mindset ကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်း

ကျွန်တော်က Growth Mindset ကို အမြဲတမ်း လက်ခံကျင့်သုံးသူပါ။ အခက်အခဲမှန်သမျှကို သင်ယူစရာ၊ တိုးတက်စရာ အခွင့်အရေးလို့ မြင်တယ်။ ဒီ Mindset ကပဲ ကျွန်တော့်ကို Berlin မှာ ကျောင်းသွားတက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာမှာ အားဖြစ်စေခဲ့တာပါ။ ဒီ ခရီးစဉ်မှာ အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိလာနိုင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော် သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီအခက်အခဲတွေကနေ ဘာတွေ သင်ယူရမလဲ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လို Improve လုပ်ရမလဲဆိုတာကိုပဲ ကျွန်တော် တွေးတယ်။ တကယ်တော့ လူတိုင်း Growth Mindset ရှိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

Calculated Risk ယူခြင်း

ကျွန်တော် Berlin သွားတက်မယ်ဆိုတာ ရုတ်တရက် ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ သေချာ စဉ်းစားတွေးခေါ်ပြီး Calculated Risk တစ်ခုပါ။ ကျွန်တော်က Engineer ဆိုတော့ ဘာလုပ်လုပ် Framework တွေနဲ့ စနစ်တကျ ချဉ်းကပ်ရတာကို သဘောကျတယ်။

• Pros and Cons: ဘာကောင်းကျိုးတွေ၊ ဘာဆိုးကျိုးတွေ ရှိလဲဆိုတာ သေချာချရေးတယ်။
• Worst-case Scenario: အဆိုးဆုံး အခြေအနေဆိုရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲ၊ အဲ့ဒါဆိုရင် ဘယ်လို ပြန်တုံ့ပြန်မလဲဆိုတာ ကြိုစဉ်းစားထားတယ်။
• Contingency Plans: အကယ်၍ အစီအစဉ် A အဆင်မပြေရင် အစီအစဉ် B၊ C တွေ ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတာ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားတယ်။

ဒီလို စနစ်တကျ စဉ်းစားပြီးမှ ဒီ Risk ကို ကျွန်တော် ယူခဲ့တာပါ။

Passive Income နဲ့ Savings ရှိဖို့ အရေးကြီးပုံ

Berlin မှာ ကျောင်းတက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ ငွေကြေးကိစ္စက အဓိက ကျပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု မချခင်မှာ ကျွန်တော့်မှာ Passive Income (ဥပမာ - ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကနေ ရတဲ့ ဝင်ငွေ) နဲ့ လုံလောက်တဲ့ Savings ရှိဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ဒီလို ငွေကြေးအရ လုံခြုံမှုရှိတာက ကျွန်တော့်ကို Calculated Risk ယူဖို့ အားဖြစ်စေခဲ့သလို၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ နည်းစေပြီး ပညာရေးကို အာရုံစိုက်နိုင်စေခဲ့တယ်။ ကိုယ့်မှာ အရန်ငွေ လုံလုံလောက်လောက်ရှိရင် ဘယ်လို စိန်ခေါ်မှုမျိုးကိုမဆို ရင်ဆိုင်ရဲလာတယ်။ ဒါကြောင့် လူငယ်တွေအနေနဲ့လည်း Passive Income ဖန်တီးဖို့နဲ့ Savings ရှိဖို့ကို ငယ်ကတည်းက စပြီး စီမံခန့်ခွဲတတ်ဖို့ အရေးကြီးကြောင်း ပြောချင်ပါတယ်။

Practical Learning ကို ဦးစားပေးခြင်း

ကျွန်တော်က Professional တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့အတွက် သင်တန်းတွေ၊ ဘွဲ့တွေ ရွေးတဲ့အခါ Practical Learning ကိုပဲ ဦးစားပေးပါတယ်။ Berlin မှာရှိတဲ့ တက္ကသိုလ်တွေရဲ့ Curriculum ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ Industry-relevant ဖြစ်တာတွေ၊ လက်တွေ့ကျတဲ့ Projects တွေ များတာကို ရွေးလိုက်တယ်။ ဒါက ကျွန်တော်လို Engineer's Mind ရှိတဲ့သူအတွက် အရမ်းကို အရေးကြီးပါတယ်။ စာတွေ့ သက်သက်တင်မကဘဲ လက်တွေ့မှာ ဘယ်လို အသုံးချရမလဲဆိုတာကို သိမှသာ တကယ်ကို အကျိုးရှိမှာပါ။

Future Investment တစ်ခုအနေနဲ့ မြင်ခြင်း

Berlin မှာ ကျောင်းတက်တာကို ကျွန်တော်က ရိုးရိုး ဘွဲ့တစ်ခုရဖို့လို့ မမြင်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကျွန်တော့်ရဲ့ အနာဂတ်အတွက် Investment တစ်ခုပါ။

• Network: နိုင်ငံတကာက လူတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ခွင့်ရမယ်။
• Exposure: ဥရောပရဲ့ နည်းပညာနဲ့ စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိတွေ့ခွင့်ရမယ်။
• Skill Set: အဆင့်မြင့်တဲ့ Cybersecurity Skills တွေကို ထပ်မံသင်ယူခွင့်ရမယ်။

ဒီအရာတွေအားလုံးက ရေရှည်မှာ ကျွန်တော့်ရဲ့ Career Growth နဲ့ Personal Development အတွက် ROI (Return on Investment) ကောင်းကောင်း ရလာမှာ အသေအချာပါပဲ။

ဒီတော့ ခင်ဗျားတို့လည်း ကိုယ့်ဘဝရဲ့ Next Step ကို ဘယ်လို ဆက်လှမ်းရမလဲ စဉ်းစားနေတယ်ဆိုရင် ကျွန်တော့် အတွေ့အကြုံလေးကနေ တစ်ခုခု ရရှိသွားလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တိုးတက်ဖို့အတွက် Comfort Zone ကနေ ထွက်ပြီး Calculated Risk တွေ ယူဖို့ မကြောက်ပါနဲ့။ ဒါပေမဲ့ ငွေကြေးအရရော၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရရော သေချာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်လို့ မှာကြားရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ် ခင်ဗျာ။

Libratun

Her

I miss her,

Not knowing when will I meet her,
Talk to her,
Hold her hands,
And say, "I, love you...".

--
Libratun

Goal Setting နဲ့ Financial Freedom - ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ လက်တွေ့သင်ခန်းစာများ

စင်္ကာပူမှာ အလုပ်လုပ်တုန်းက အမှတ်တရတစ်ခုရှိတယ်။ တခါတော့ မန်နေဂျာက Meeting မှာ အားလုံးကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးဖူးတယ်... "လာမယ့် ၅ နှစ်မှာ မင်းတို့ဘာတွေဖြစ်ချင်လဲ၊ ဖြစ်ချင်တာတွေ ချရေးကြ၊ ငါကူညီနိုင်တာရှိရင် ကူညီပေးမယ်" တဲ့။ ဒီလိုနဲ့ အဟုတ်မှတ်ပြီး ဖြစ်ချင်တာတွေကို စိတ်ကူးရှိသမျှ ချရေးလိုက်တယ်။

၁။ ဒေါ်လာ ၃,၀၀၀ တန် Rado နာရီ ဝယ်မယ်၊ ပြီးရင် ဘာမှမလုပ်ဘဲ တစ်လ ဒေါ်လာ ၃,၀၀၀ ဝင်ငွေရှိရမယ်။

၂။ နောက်နှစ်မှာ တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၁ သိန်း ရှာနိုင်ရမယ်။

၃။ နောက် ၂ နှစ်နေရင် တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၂ သိန်း ရှာနိုင်ရမယ်။

၄။ ဥရောပမှာ နေထိုင်ရင်း Work from home လုပ်မယ် (သို့) ဘာမှမလုပ်ဘဲ ငွေဝင်နေရမယ်။

၅။ Master ဘွဲ့ ဆက်တက်မယ်။

၆။ Cybersecurity နယ်ပယ်မှာ Leadership role ရောက်ရမယ်။

၇။ Toyota Fortuner ကား ဝယ်မယ်။

စာရင်းကို ကြည့်ပြီးတော့ မန်နေဂျာက ပြန်ပြောတယ်... "မင်းတို့ ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ ဆက်သွားနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီထဲက တချို့အရာတွေက ဖြစ်လာနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး" တဲ့။ အဲ့ဒီတုန်းကတော့ ဒီစကားကို မှတ်သားထားလိုက်ပါတယ်။

တကယ်တော့ ဒါတွေက Manifestation လုပ်ရုံထက် ပိုပါတယ်။ လိုချင်တာတွေ ချရေး၊ မနက်တိုင်း ညတိုင်းရွတ်၊ စိတ်နှစ်ပြီး Visualise လုပ်နေရုံနဲ့တော့ လက်တွေ့ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ Manifestation ဆိုတာက ကိုယ်ရလာမယ့် အောင်မြင်မှုကို စိတ်က လက်ခံနိုင်အောင်၊ ကိုယ်နဲ့တန်တူညီမျှဖြစ်အောင် Mindset ကို ပြင်ဆင်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ "ငါနဲ့ မတန်ပါဘူး၊ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး" လို့ စိတ်က ယူဆထားရင် တကယ်မရနိုင်သလို၊ ရခဲ့ရင်တောင် ကြာကြာမခံပါဘူး။ ဒါကြောင့် စိတ်ပြင်ဆင်မှုက အရေးကြီးပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အပေါ်ကလို Goal တွေ ချရေးပြီးတဲ့အခါမှာတော့ ဒါတွေရဖို့ "How" ဆိုတဲ့ နည်းလမ်းကို ဆက်စဉ်းစားဖို့ လိုလာပါပြီ။ ကျွန်တော်ကတော့ အသေးဆုံး အဆင့်ကနေ စခဲ့တယ်။

ဥပမာ - နာရီဝယ်ဖို့ကိစ္စ။ ရုံးကအပြန် Shopping Mall ရောက်တိုင်း Rado နာရီဆိုင်ကို ဝင်ကြည့်တယ်၊ မလေးရှား လေဆိပ်ရောက်တိုင်းလည်း ဝင်ပတ်ကြည့်တယ်။ တစ်လကို ၂၀၀ စုရင် တစ်နှစ်ကျော်လောက်ဆို ဝယ်လို့ရပြီဆိုတာ တွက်ချက်မိတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ Stock Trading လည်း စလုပ်နေပြီဆိုတော့ Plan ပြောင်းလိုက်တယ်။ Stock ကနေ တစ်လ ၅၀၀ အလိုလိုဝင်မယ်ဆိုရင် ၆ လနဲ့တင် ဒီနာရီဝယ်လို့ရပြီဆိုပြီး Target ထားလိုက်တယ်။

တစ်လ ၅၀၀ ရလာတော့ ၁,၀၀၀ ရအောင် ထပ်လုပ်တယ်။ တကယ်တမ်း Target ပြည့်လို့ ပိုက်ဆံရလာတဲ့အခါကျတော့ နာရီ မဝယ်ဖြစ်တော့ဘူး။ ဝတ်လိုက်ရင် လှမှန်းသိပေမယ့် ဒါဟာ မဖြစ်မနေ လိုအပ်တဲ့အရာ (Need) မဟုတ်မှန်း သဘောပေါက်လာတယ်။ ဝတ်ပြီးသွားရင် ပွန်းမှာပဲ့မှာ၊ အလုခံရမှာ စိုးရိမ်ရတဲ့ Liability တစ်ခုလို ဖြစ်လာတာကြောင့် မဝယ်ဖြစ်တော့ဘူး။ ဒါဟာ Goal ကို ချရေး၊ အဆင့်သေးသေးလေးတွေ ခွဲပြီး တစ်စိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်ခြင်းရဲ့ ရလဒ်ပါပဲ။

နောက်တစ်ခုက ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Financial Management) ပါ။ ပိုက်ဆံကို သေချာစီမံခန့်ခွဲတဲ့ အကျင့်က ရည်မှန်းချက်ဆီကို ပိုမြန်မြန် ရောက်စေပါတယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ Budget ခွဲဝေပုံကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။

• အိမ်ငှားခ - ၅၅၀ (အစောပိုင်း ၉၀၀)
• စားစရိတ် - ၃၀၀
• သွားလာစရိတ် - ၅၀ (အစောပိုင်း ၁၅၀)
• ဖုန်းကဒ် - ၈ (အစောပိုင်း ၁၃)
• စုငွေ - ၂၅၀၀ (အစောပိုင်း ၄၀၀)
• အရေးပေါ်စုငွေ - ၂၀၀
• အိမ်လွှဲ - ၃၀၀
• အလှူ - ၂၀
• Shopping - ၄၀
• ကျန်းမာရေး - ၅၀

တွေ့တဲ့အတိုင်းပဲ စုငွေကို အများဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထဲ ထည့်လိုက်တယ်။ အဲ့ဒီ Investment ကနေပဲ နာရီရသွားတယ်လို့ ဆိုရမှာပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ စာရင်းထဲက ၁ ခု ရသွားပြီး ဖြစ်နိုင်မယ်တောင် မထင်ထားတဲ့ နောက်ထပ် ၂ ခု (ဥရောပမှာနေဖို့နဲ့ မာစတာတက်ဖို့) ပါ ထပ်ပြီး ပြည့်စုံလာခဲ့တယ်။

ဒီလို Mindset တွေ ရလာဖို့အတွက် စာအုပ်တွေလည်း အများကြီး ဖတ်ခဲ့ရပါတယ်။ Tim Ferriss ရဲ့ 4-Hour Workweek၊ Vince Stanzione ရဲ့ The Millionaire Dropout၊ Marcus Aurelius ရဲ့ Stoic Philosophy၊ Joseph Murphy ရဲ့ The Power of Your Subconscious Mind၊ Thomas J. Stanley ရဲ့ The Millionaire Next Door စတဲ့ စာအုပ်တွေအပြင် Investing နဲ့ Psychology ပိုင်းဆိုင်ရာ စာအုပ်တွေနဲ့ အခြားအတွေ့အကြုံတွေက ကျွန်တော့်ကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့တာပါ။

အခုချိန်ထိလည်း ကျွန်တော် တစ်ခုခုကို လုပ်နေတုန်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူတွေမေးလာရင်တော့ သူများဆီကနေ လစာဆိုပြီးမရတာကြောင့် "အလုပ်မလုပ်ဘူး" လို့ပဲ ဖြေဖြစ်တယ်။ ဂျာမန်တွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကတော့ ဒီအဖြေကို နားလည်ပေမယ့် မြန်မာပြည်က လူတော်တော်များများကတော့ သိပ်သဘောမကျကြဘူး။ အလုပ်မလုပ်ရင် တန်ဖိုးမရှိတဲ့လူလို့ပဲ မြင်တတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော် ရှင်းမပြတော့ပါဘူး။ သူတို့အတွက် "လစာရတဲ့အလုပ်" ဆိုတာက တန်ဖိုးရှိကောင်း ရှိနိုင်ပေမယ့် ကျွန်တော့်အတွက်တော့ "အချိန်" နဲ့ "ကိုယ်တန်ဖိုးထားတဲ့အရာတွေ" က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ အခုလို အလုပ်မလုပ်ဘဲ ကိုယ့်အတွက် အရေးကြီးတဲ့အရာတွေကို အာရုံစိုက်နိုင်ဖို့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်ကတည်းက ကြိုတင်စီမံထားခဲ့လို့ပါပဲ။ လူတိုင်းမှာ ဦးတည်ချက်နဲ့ ခံယူချက်တွေ မတူကြတဲ့အတွက် ရွေးချယ်မှုတွေလည်း ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်သူမှ မမှားပါဘူး။

လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေဟာ နောင်လာမယ့် ၃ နှစ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တွေပါပဲ။ ဒါတွေအားလုံးက အစက ပြောခဲ့တဲ့ Goal ချမှတ်တာကနေ စတင်ခဲ့တာပါ။

အရင်ကတော့ သူများတွေ အောင်မြင်တာတွေ့ရင် "ကံကောင်းလိုက်တာ၊ အရာထင်လိုက်တာ" လို့ တွေးခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့မပြောပြတဲ့၊ လူမမြင်ရတဲ့ နောက်ကွယ်က အချက်တွေကို မေ့နေတတ်ကြတယ်။ သူတို့ရဲ့ ပန်းတိုင်အတွက် တစိုက်မတ်မတ် ကြိုးစားခဲ့ရတာတွေ၊ "ကပ်စေးနည်းတယ်၊ ချစ်တီးကျတယ်" လို့ အပြောခံရပေမယ့် ခြစ်ကုပ်စုဆောင်းခဲ့တာတွေ၊ အိမ်တွေ/ရွှေတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းခဲ့တာတွေကို ဘေးလူတွေက မမြင်ကြပါဘူး။ ရလဒ်ထွက်လာပြီး အိမ်တွေ၊ ကားတွေ ဝယ်လိုက်မှသာ "အောင်မြင်လိုက်တာ" ဆိုပြီး မြင်ကြတာပါ။

ဒါကြောင့် အလုပ်လုပ်ရင် ချက်ချင်းအောင်မြင်မယ်လို့ မတွေးလိုက်ပါနဲ့။ တကယ်လုပ်တဲ့အခါ ကြုံရမယ့် အခက်အခဲတွေနဲ့ ရလဒ်မထွက်ခင် ကြာမယ့်အချိန် (Gap) တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ "ငါက သူတို့လို နောက်ခံမရှိဘူး၊ အရည်အချင်းမရှိဘူး" ဆိုပြီး လက်လျှော့လိုက်ရင်တော့ သံသရာလည်နေဦးမှာပါပဲ။

ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း စာတွေဖတ်၊ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့လုပ်ရင်း အချိန်တွေကြာမှ ဒီအသိတွေကို မြင်သာခဲ့တာမို့ လမ်းပျောက်နေတဲ့ ညီငယ်ညီမငယ်တွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ရေးသားမျှဝေလိုက်ပါတယ်။

Share ရင် Share လို့ရပါတယ်၊ ကူးပြီးပြန်တင်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီပိုစ့်ရဲ့ လင့်လေးအောက်ဆုံးမှာထည့်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။

LT

#PersonalDevelopment #FinancialFreedom #GoalSetting #Investment #Mindset #CareerAdvice #MyanmarYouth #LifeLessons #BookRecommendations #SuccessMindset

5 Ways on How to Start Small for a Healthy Lifestyle and Personal Wellbeing

 It's no secret that living a healthy lifestyle is important for our overall wellbeing. As officer workers, we often find ourselves stuck in a sedentary routine that can take a toll on our physical and mental health. But fear not, because today we are going to explore five simple ways to start small and make big changes for a healthier you!

1. Shake It Off with Dance Breaks

Who said office life has to be dull and monotonous? One great way to inject some fun into your day and get those endorphins flowing is by incorporating dance breaks into your routine. Put on your favorite tunes, let your hair down (metaphorically or literally, your choice!), and shimmy away the stress of the day. Not only will it improve your mood, but dancing is also a great form of exercise that can help you burn calories and stay fit. So go ahead, boogie like nobody's watching!

2. Step Up Your Game with Walking Meetings

Sitting at a desk all day can be tiresome and detrimental to your health. But who says meetings have to be confined to four walls? Take advantage of the good weather and suggest walking meetings instead. Not only will you get some much-needed fresh air and exercise, but studies have shown that walking boosts creativity and enhances cognitive function. Plus, it's a great opportunity to bond with your colleagues while striving towards common goals. So put on your walking shoes and get ready to walk your way to success!

3. Snack Smartly, Snack Sustainably

Let's face it, snacking is an inevitable part of office life. But that doesn't mean you have to reach for unhealthy treats every time hunger strikes. Opt for nutritious snacks that will fuel your body and keep you going throughout the day. Pack some fresh fruits, nuts, or even homemade energy bars to satisfy your cravings without compromising on your health. Remember, small changes in snacking habits can lead to big improvements in your overall wellbeing.

4. Stretch and Flex with Deskercises

Stuck at your desk all day? Don't let it be an excuse to neglect your physical health. Incorporate simple deskercises into your daily routine to keep those muscles limber and prevent the dreaded office slump. From shoulder shrugs and neck rolls to leg extensions and wrist stretches, there are plenty of exercises you can do right at your desk. Not only will these help alleviate stiffness and boost circulation, but they'll also provide a much-needed break for your mind. So go ahead, stretch and flex your way to a happier, healthier you!

5. Get Your Zzz's with Desk Napping (Shh, We Won't Tell!)

We all know that getting enough sleep is vital for our wellbeing, but sometimes it feels impossible with busy work schedules. Well, fear not, because we have a solution for you - introducing the revolutionary concept of desk napping! Find a quiet corner, close your eyes, and catch a few minutes of shuteye during your lunch break. Power naps have been scientifically proven to boost productivity, enhance creativity, and improve overall alertness. Just make sure you set an alarm to avoid any awkward encounters with your boss!

In conclusion, starting small is the key to making sustainable changes for a healthier lifestyle. Incorporating dance breaks, walking meetings, smart snacking, deskercises, and even the occasional desk nap can go a long way in improving both your physical and mental wellbeing. So why wait? Take the first step towards a healthier you today and remember, laughter may not be the best medicine, but it sure does count as a workout!

---

Q/A Section:

1. Why is incorporating dance breaks into your routine beneficial?

• Dancing helps improve your mood and is a great form of exercise that can keep you fit.

2. How can walking meetings benefit you both physically and mentally?

• Walking boosts creativity, enhances cognitive function, and offers an opportunity to bond with colleagues while staying active.

3. Why are power naps during work hours advantageous?

• Power naps boost productivity, enhance creativity, and improve overall alertness, helping you stay focused and engaged throughout the day.

နေညိုချိန်

နေညိုချိန်တွေကို အရမ်းကြိုက်တယ်၊ နေဝင်‌ေနထွက်ချိန်ထက်လှတာဆိုလို့ မင်းပဲရှိတာ့တယ်။

LT

ကြယ်လေး

ကြယ်လေးရေ

ကိုယ့်ညတွေ ရိုမန်တစ်ဖြစ်အောင်တော့ မင်းကိုကောင်းကင်ကနေ မကြွေခိုင်းတော့ပါဘူး၊ အခြားကြယ်လေးတွေနဲ့အတူ ထွန်းလင်းနေတဲ့ မင်းကိုသာ ငေးကြည့်နေရရင် ကိုယ့်ညတွေခြောက်ကပ်နေလည်း ကျေနပ်ပါတယ်။

When taking risk is safer than staying status quo

Most of us consider ourselves to be risk averse, but what we consider "safe" behavior often contains much more uncertainty than we suspect. That's because safety generally involves consistency of a condition — whether that's job security, a stable marriage, or the value of a currency. The challenge is that there are very few environments that remain static. "Safe" investments like gold can lose value. You could be fired from your "safe" job. And yet we behave as if the current state will persist in perpetuity. While no one can predict the future, there are a few tactics you can use to get better at evaluating risk. Before you make a decision, do your research on all of the potential avenues of action. Ask credible experts to weigh in. And don't forget to evaluate the inherent risk of doing nothing. Sometimes the status quo is actually riskier than taking a leap into the unknown.

Tribute to my beloved Auntie Cho

December 7, 2014 Sunday afternoon

Wrote this letter with my heavy heart. I just couldn't believe that the news is true when it suddenly hit me.

I still remember the last time you told me that you are often not feeling well. I can't quite fathom about myself why I didn't ask you to go for a check-up. I guess I could understand how you are hurt and feeling and prepared since no one knows that you are that ill for this long. You did not say goodbye to anyone and gently left us.

You would be remembered and shared all the merits too. Hope you could hear from anywhere and reach to the good place which is what you deserve.

You loved us, siblings and cousins, in fact, you give your love to everyone even though your life was humiliating most of the time just because of your impaired hearing. You even loved and still love at those who threw the words back to you or laughed at you. I do not know why others couldn't do the same as you do, may be that what makes you special. And you helped every single one you met whenever you could without having a second thought. You are the best, auntie. Thought I wouldn't publish but at least this would be a nice way of remembering you.

What I learned from you would be loving others (everyone else out there) unconditionally and I would love everyone else as much as I can just like you did in the name of you.

Yours beloved nephew,

Thar Thar Gyi

Inspirational quotes in Burmese

ကလေးတွေမှာ စက်ဘီး နှစ်စီးရှိသင့်တယ်။ တစီးက စီးဖို့၊ နောက်တစီးက အခပေး ငှားဖို့။

ဖြစ်နေတဲ့ အရာတွေက အကောင်းဘက်ကို ပြောင်းလာလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် အမြဲလိုလို မျှော်လင့်ခဲ့ဖူးတယ်။ နောက်ပိုင်း ကျွန်တော် ရလိုက်တဲ့ သင်ခန်းစာက အဲဒီအရာတွေဟာ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်က ပြောင်းလိုက်မှသာ ပြောင်းလာတာပါပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လူသားတွေသာလျှင် သူတို့ရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ပိုကောင်းအောင် လုပ်ခြင်းဖြင့် သူတို့ရဲ့ဘဝတွေကို အစီအစဉ်တကျဖြစ်အောင် ပြန်လည် စီစဉ်နိုင်ကြသူတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ဂျမ်ရွန်

Tuk Tuk

It was on 26th December, 2012, around 3am early morning when we arrived at Magway City, Myanmar. It was like freezing in the bones while riding on it that time.

Tuk Tuk